Jak przyroda może wspierać rozwój gmin?

Dokument "Obszary przyrodnicze szansą zrównoważonego rozwoju na pograniczu polsko-słowackim w województwie podkarpackim" ma dać gminom i lokalnym przedsiębiorcom konkretne narzędzia do działania tam, gdzie przyroda jest najcenniejszym - ale często niedocenianym - zasobem. Jego przygotowanie zlecił departament Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego:

- Ten dokument ma pokazać, że ochrona przyrody może iść w parze z rozwojem. Chcemy, aby podkarpackie samorządy dostrzegły, że obszary chronione są wielką szansą, a nie barierą - mówi Andrzej Kulig, dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska UMWP.

Opracowanie ma pokazać, jak planować rozwój, a szczególnie inwestycje i turystykę na terenach, gdzie przeważają różne formy ochrony przyrody, takie jak np. parki narodowe, krajobrazowe czy obszary Natura 2000. Ma to być swego rodzaju "zrównoważony biznesplan" dla gmin, bazujący na ich potencjale przyrodniczym.

- Chcemy, by ten dokument był z jednej strony analizą obszarów cennych przyrodniczo, a z drugiej, by wskazywał potencjał tych terenów do rozwoju turystyki, edukacji ekologicznej oraz lokalnej gospodarki rozwijanej z poszanowaniem przyrody i krajobrazu - wyjaśnia Magdalena Radecka-Gibała, kierownik oddziału ds. ochrony bioróżnorodności, przyrody i krajobrazu w UMWP.

Opracowanie, realizowane w ramach projektu "Korytarze ekologiczne na pograniczu polsko-słowackim w województwie podkarpackim" finansowanego z programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027, ma również ułatwić gminom sięganie po środki zewnętrzne. Dokument będzie zawierał gotowe rekomendacje i przykłady działań. Przygotowuje go firma Ekovert, która wygrała przetarg:

- Dzięki przeprowadzeniu rzetelnych analiz i zebraniu danych z regionu, możliwe będzie wskazanie drogi, która pogodzi interesy przyrody z działalnością człowieka. Gminy oraz lokalni przedsiębiorcy otrzymają wiele wskazówek oraz gotowych "ścieżek" do wykorzystania na temat kierunków rozwoju z poszanowaniem zasobów przyrodniczych - mówi Magdalena Bernatowicz z firmy Ekovert.

Na opracowaniu, które ma być gotowe pod koniec 2026 roku, mają skorzystać szczególnie lokalni przedsiębiorcy: branża noclegowa i gastronomiczna, przewodnicy, transport lokalny, rzemiosło oraz producenci regionalnych i ekologicznych wyrobów. Dokument pokaże również analizę przypadków dwóch wybranych gmin o najwyższym potencjale przyrodniczym.

- Na tej podstawie będzie można ustalić, co się sprawdza i co daje gminom realne źródło dochodu i rozwoju, a nad czym jeszcze warto popracować. Będzie to świetny przykład dla pozostałych samorządów, by wdrożyć najlepsze rozwiązania dla siebie lub wprowadzić inne, adekwatne do specyfiki danego obszaru - dodaje Magdalena Bernatowicz.

Projekt, w ramach którego powstaje dokument, jest realizowany na obszarze kilkunastu powiatów oraz miast Podkarpacia i Małopolski. W województwie podkarpackim są to powiaty: bieszczadzki, sanocki, leski, brzozowski, krośnieński, jasielski, rzeszowski, przeworski, przemyski oraz miasta: Krosno, Rzeszów i Przemyśl.
Koszt opracowania to blisko 240 tys. złotych, z czego ponad 190 tys. to dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej