Krosno chce być niezależne energetycznie

Krosno jest jedną z pięciu gmin pilotażowych projektu LIFE Podkarpackie, które pracują nad modelami zarzadzania energią. W ich stworzeniu gminom pomagają eksperci ze Stowarzyszenia na rzecz Efektywności im. prof. K. Żmijewskiego, które jest partnerem projektu.

- Weszliśmy w trzeci rok realizacji projektu i w każdej z pięciu gmin pilotażowych zarysowały się już modele zarzadzania energią. Samorządy na bieżąco analizują swój potencjał i mają już obrane założenia, w jakim kierunku chcą iść, jeżeli chodzi o model zarządzania energią - mówi Rafał Czaja ze Stowarzyszenia im. prof. K. Żmijewskiego.

Jak Krosno buduje model zarządzania energią?

Krosno tworzy nowoczesny model zarządzania energią w oparciu o istniejący klaster energii. Jego fundamentem mają być dane oraz ich dokładna analiza, zgodnie z międzynarodowymi standardami, takimi jak m.in. ISO 50001 oraz dobre praktyki. A efektem niezależność energetyczna miasta.

- Najważniejszym elementem całego modelu jest zbieranie i analiza danych. Zarówno tych dotyczących zużycia energii, jak i stanu technicznego miejskich obiektów oraz innych informacji, które mają wpływ na gospodarkę energetyczną - wyjaśnia Rafał Czaja.

Jak będzie działał ten model?

Kluczowe założenia modelu energetycznego to: rozwój Krośnieńskiego Klastra Energii - czyli produkcja energii lokalnie, "na miejscu", współpraca wszystkich miejskich jednostek oraz autokonsumpcja.

- Nasz model zarządzania energią nie będzie tylko zwykłym "administrowaniem energią". To będzie aktywny system zarządzania, obejmujący różne aspekty. Bazując na rzetelnych danych będziemy planować inwestycje w OZE, termomodernizację budynków, ale także walkę z ubóstwem energetycznym czy edukację mieszkańców. Wszystkie te elementy mają wpływ na sprawnie działający system - tłumaczy Kamil Wróblewski, doradca LIFE Podkarpackie ds. zarządzania energią.

W praktyce oznacza to, że Krosno stawia na model, w którym energia jest wytwarzana lokalnie - np. z instalacji fotowoltaicznych czy też w budowanym Bloku Energetycznym - i w jak największym stopniu zużywana na miejscu. Równolegle miasto chce prowadzić działania termomodernizacyjne, aby ograniczyć zapotrzebowanie budynków na energię. Dzięki temu system staje się bardziej efektywny i tańszy w utrzymaniu.

W stronę samowystarczalności energetycznej

Docelowo Krosno chce stworzyć tzw. lokalny obszar bilansowania energii - czyli system, w którym produkcja i zużycie prądu są jak najlepiej dopasowane na poziomie miasta. W praktyce oznacza to bardziej efektywne wykorzystanie lokalnych źródeł energii i mniejsze obciążenie sieci. Kolejnym planowanym krokiem ma być aktywna współpraca z operatorem systemu dystrybucyjnego.

- Dzięki odpowiednim rozwiązaniom będziemy mogli reagować na potrzeby sieci - np. zwiększać lub ograniczać produkcję w klastrze, albo zużycie energii w konkretnych momentach. Taka elastyczność, czyli gotowość do stabilizowania systemu, może generować dodatkowe przychody. Kluczowe są również niższe koszty dystrybucji i na tym zamierzamy oszczędzać - mówi Kamil Wróblewski.

Najważniejszą rolę odegrają tu instalowane obecnie w obiektach lokalne systemy zarządzania energią, wraz z nadrzędnym systemem klastrowym.

- Takie podejście wpisuje się w działania m.in. Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej, które promuje aktywną rolę lokalnych społeczności w systemie energetycznym. Dodatkowo miasto zyska większą niezależność energetyczną - wyjaśnia Grzegorz Maśloch ze Stowarzyszenia im. prof. K. Żmijewskiego.

Inne podkarpackie samorządy

Oprócz Krosna nad modelami zarządzania energia w ramach projektu LIFE Podkarpackie pracują - we współpracy z ekspertami ze Stowarzyszenia im. prof. K. Żmijewskiego - Mielec, Zagórz, Dębica i Rzeszów.

- Założenia projektu są takie, aby powstały różne modele zarządzania energią, na których później będą mogły się wzorować inne podkarpackie gminy. Chcemy, aby samorządy w pierwszej kolejności uporządkowały i zoptymalizowały zarządzanie energią we własnych obiektach - takich jak szkoły, urzędy czy budynki użyteczności publicznej. To właśnie tam najłatwiej wprowadzać zmiany i osiągać realne oszczędności. W kolejnym kroku te doświadczenia i wypracowane rozwiązania powinny przekładać się na działania skierowane do mieszkańców - tak, aby mogli oni korzystać z niższych kosztów energii, lepszej jakości powietrza oraz nowoczesnych i bardziej dostępnych rozwiązań energetycznych - podkreśla Andrzej Kulig, dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska UMWP.

Unijny projekt LIFE "Podkarpackie - żyj i oddychaj", realizowany przez Departament Ochrony Środowiska UMWP, rozpoczął się w 2024 i potrwa do końca 2033 roku. Jednym z działań projektowych są modele zarządzania energią, nad którymi pracuje pięć podkarpackich samorządów: Rzeszów, Krosno, Mielec, Zagórz i Dębica.