Pracujesz na zwolnieniu lekarskim? Od poniedziałku nowe zasady utraty zasiłku

Już od poniedziałku 13 kwietnia 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące zasad utraty prawa do zasiłku chorobowego. Zmiany, wprowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, precyzują, czym jest praca zarobkowa i aktywność niezgodna z celem zwolnienia lekarskiego, a także regulują zasady kontroli osób przebywających na zwolnieniu.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami osoba ubezpieczona traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeśli w czasie orzeczonej niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową lub podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia. Dotychczas pojęcia te nie były jednoznacznie zdefiniowane - nowe regulacje to zmieniają.

Za pracę zarobkową uznaje się odtąd każdą czynność o charakterze zarobkowym, niezależnie od podstawy prawnej jej wykonywania. Wyjątek stanowią tak zwane czynności incydentalne, czyli takie, których podjęcia wymagają istotne okoliczności. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że polecenie pracodawcy nie może być uznane za taką istotną okoliczność.

Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to z kolei wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia bądź rekonwalescencji. Nie zalicza się do nich zwykłych czynności dnia codziennego ani wspomnianych czynności incydentalnych wymuszonych przez istotne okoliczności.
Podstawowa zasada pozostaje bez zmian - czas zwolnienia lekarskiego powinien służyć odzyskiwaniu zdrowia. Każdy przypadek podjęcia czynności incydentalnych będzie, tak jak dotychczas, oceniany indywidualnie z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.

Oprócz definicji nowe przepisy regulują również zasady i tryb kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień. Dotąd kwestie te nie były szczegółowo uregulowane w ustawie zasiłkowej.

Kontrola obejmuje między innymi uprawnienia osób ją przeprowadzających, w tym prawo do legitymowania osoby kontrolowanej w celu ustalenia jej tożsamości, a także obowiązki osób kontrolowanych, zasady sporządzania protokołu oraz składania zastrzeżeń do jego ustaleń - poinformował ZUS.

Zmienią się również wzory dokumentów - upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz protokołu z kontroli. Ich nowe formy zostaną określone w odrębnym rozporządzeniu.